Teamcohesie: hoe versterkt u die?

Teamcohesie is een gedeelde ambitie van directie, leidinggevenden en medewerkers. Wanneer er geen goede verstandhouding of vlotte informatie-uitwisseling is, wordt het moeilijker om te groeien, te vernieuwen en duurzame prestaties neer te zetten. Daarom bekijken we wat teamcohesie precies betekent en hoe organisaties de juiste voorwaarden kunnen creëren.

Definitie van teamcohesie

Teamcohesie verwijst naar het gevoel van verbondenheid binnen een groep medewerkers die aan dezelfde doelen werken. Dat vraagt gedeelde informatie, gelijkaardige tools en gelijke behandeling.

Cohesie kan niet worden opgelegd. Ze ontstaat wanneer elk teamlid inspanningen levert en wanneer het team nieuwe collega’s actief opneemt. Ook persoonlijke voorkeuren spelen een rol, waardoor elk team anders aanvoelt.

Toch kunnen organisaties via rekrutering, welzijnsbeleid en opvolging van teams omstandigheden creëren die een sterke cohesie ondersteunen.

De drie pijlers van sterke teamcohesie

• Gevoel van verbondenheid : engagement groeit wanneer medewerkers zich onderdeel voelen van een groep die dezelfde richting uitgaat. Dat geeft motivatie en stimuleert onderlinge steun.
• Samenwerking en gedeelde verantwoordelijkheid : deel uitmaken van een team betekent samenwerken en niet geïsoleerd werken. Cohesie vraagt een evenwichtige taakverdeling en een duidelijke bereidheid om samen te werken aan hetzelfde project.
• Vertrouwen : cohesie bestaat ook uit vertrouwen en loyaliteit binnen het team. Vertrouwen ontstaat wanneer iedereen een stem krijgt en wanneer samenwerking eerlijk en transparant verloopt.

Waarom teamcohesie versterken binnen uw organisatie?

Teamcohesie is één van de sterkste hefbomen voor duurzame prestaties. Ze werkt beter dan competitie of onderhuidse spanningen. Zeker nu nieuwe generaties meer betekenis zoeken in hun werk, wordt het voor leidinggevenden en HR cruciaal om die cohesie actief te versterken.

Een sterker imago als werkgever

Or, lorsque les collaborateurs travaillent dans une ambiance agréable et que la cohésion est favorisée par un bon management, cela rejaillit sur la marque employeur. Pour lancer des partenariats, se placer à un bon niveau auprès du public et des futurs talents, il s’agit d’un argument fort.

De reputatie van een organisatie is altijd belangrijk geweest. Vandaag wordt die reputatie in een oogwenk versterkt of beschadigd via digitale kanalen. Wanneer teams niet op elkaar zijn afgestemd, sijpelt dat snel door naar de buitenwereld en ondergraaft het de employer branding.

Wanneer medewerkers daarentegen in een gezonde sfeer samenwerken en zich gesteund voelen door hun leidinggevende, straalt dat af op uw werkgeversmerk. Dat maakt nieuwe partnerschappen gemakkelijker en vergroot uw aantrekkingskracht als werkgever.

Aantrekkelijkheid voor talent

Talent aantrekken is de voorbije jaren uitgegroeid tot een van de grootste HR-uitdagingen. Het gaat niet alleen over zichtbaarheid bij toekomstige kandidaten, maar ook over hoe huidige medewerkers hun werkgever ervaren. Die twee versterken elkaar en bepalen mee de toekomst van de organisatie.

Aantrekkelijkheid komt niet vanzelf. Ze vraagt bewuste keuzes en inspanningen die verder gaan dan verloning. Medewerkers hechten vandaag veel belang aan het welzijn op het werk, de kwaliteit van de samenwerking en het gevoel deel uit te maken van een hecht team. Wanneer dat ontbreekt, zakt motivatie weg en verdwijnt het plezier om ’s morgens naar het werk te komen.

Daarom moet teamcohesie duidelijk voelbaar zijn in alles wat u als organisatie naar buiten brengt. Ze moet zichtbaar zijn voor kandidaten:

• online, vooral op LinkedIn en andere professionele kanalen

• in de vacaturetekst, waar niet enkel taken maar ook cultuur wordt benoemd

• op events en jobbeurzen, waar de sfeer van het team opvalt

• tijdens het volledige rekruteringsproces: van sourcing tot interviews en onboarding

Zo ontstaat een coherent beeld: wat u belooft, wordt bevestigd door hoe uw teams samenwerken.

Retentie van talent

Organisaties hebben het vandaag steeds moeilijker om nieuwe medewerkers aan boord te houden wanneer er geen sterke retentiestrategie aanwezig is. Cultuur, teamcohesie en een duidelijk gevoel van verbondenheid spelen daarin een bepalende rol.

Uit cijfers van de DARES (de Franse studiedienst van het Ministerie van Arbeid) blijkt dat de vrijwillige ontslagen in juni en juli 2021 uitkwamen op respectievelijk 10,4 % en 19,4 %, hoger dan twee jaar eerder. Tegelijkertijd steeg het aantal vaste contracten in het tweede kwartaal van 2021, sneller dan het aantal tijdelijke contracten. Die combinatie toont aan dat aanwerven op zich geen probleem is, maar dat retentie veel meer aandacht vraagt. Een sterker beleid rond kwaliteit van werk en werkbeleving wordt noodzakelijk.

De nieuwe werkrelatie die na de Covid-periode is ontstaan, vraagt van werkgevers dat ze hun arbeidsorganisatie herdenken en explicieter maken waarvoor de organisatie staat. Dat wordt ook bevestigd in het Deloitte-rapport “Human Capital Trends”, waarin duidelijk wordt dat elke medewerker een actieve rol speelt in die relatie.
Voor duurzame retentie blijft één element cruciaal: het gevoel deel uit te maken van een groep. 44 % van de ondervraagde leidinggevenden beschouwt de bijdrage van medewerkers aan het collectief als de belangrijkste factor in het gevoel van verbondenheid.

Verbetering van de prestaties van medewerkers

Zoals het gezegde gaat: alleen gaat men sneller, maar samen komt men verder.
Een sterk teamgevoel verhoogt automatisch de prestaties, zowel op individueel als op collectief niveau. In een hecht team is een medewerker meer bereid om een extra inspanning te leveren, omdat men samen naar hetzelfde doel beweegt.

Een team werkt ook als motivator: wanneer anderen vooruitgaan, sluit men zich daarbij aan. Niemand wil achterblijven. Dat betekent dat collectieve dynamiek de individuele ambitie niet wegneemt, maar ze net versterkt. Een vleugje gezonde competitie blijft altijd aanwezig.

Vier voordelen van sterke teamcohesie

• Het versterkt de reputatie van de organisatie: een goede teamdynamiek straalt af op partners, klanten én toekomstige kandidaten. Ze maakt uw werkgeversmerk geloofwaardiger en aantrekkelijker.
• Het verhoogt de prestaties van medewerkers: wanneer medewerkers zich gedragen voelen door hun team, stijgt hun motivatie en groeit hun bijdrage aan het geheel. Dat vertaalt zich in betere resultaten en meer betrokkenheid.
• Het vergroot de aantrekkingskracht voor talent: kandidaten zoeken organisaties waar samenwerking en welzijn op het werk tastbaar aanwezig zijn. Cohesie wordt zo een troef in elke rekruteringsfase.
• Het ondersteunt de retentie: teams waar vertrouwen en verbondenheid centraal staan, houden medewerkers langer aan boord. Cohesie is een van de sterkste voorspellers van duurzame retentie.

Hoe bouwt u een sterke teamcohesie op?

Eens duidelijk is waarom cohesie zo’n belangrijke rol speelt, komt de vraag hoe u ze in de praktijk versterkt. Hoe tilt u uw organisatie naar een hoger niveau op het vlak van samenwerking, welzijn en prestaties?

Een gemeenschappelijk doel bepalen

L’objectif commun dans une équipe se traduit par exemple par la mise en place d’un projet ou encore le développement d’un produit. Derrière se trouvent des enjeux de performance et de croissance économique. Cette attente est connue de tous, mais au sein de l’équipe, l’objectif commun concret est celui de l’équipe avant tout, qui doit être finalisé dans un délai décidé en amont. 

De manière générale, chaque collaborateur doit savoir au sein de son équipe quelle est sa place, et vers quel but il doit tendre. Cela nécessite de la part des managers des objectifs définis et hiérarchisés.

Een team functioneert beter wanneer iedereen exact weet waar het geheel naartoe werkt. Dat gemeenschappelijk doel kan een project zijn, de ontwikkeling van een product of een concreet traject dat binnen een bepaalde deadline moet worden afgerond.

Binnen het team moet elke medewerker:

• zijn of haar rol kennen

• weten wat de prioriteiten zijn

• begrijpen welk doel het team moet realiseren

Leidinggevenden spelen daarbij een sleutelrol. Zij moeten duidelijke, haalbare en geordende doelstellingen formuleren waar het team zich achter kan scharen

Conflicten op een gezonde manier beheren

Conflicten horen bij samenwerking. Verschillende persoonlijkheden, uiteenlopende gevoeligheden en afwijkende meningen zorgen ervoor dat teamcohesie nooit volledig vanzelf gaat.

Er zijn verschillende soorten conflicten:

• Intrapersoonlijk conflict – spanning of twijfel bij één medewerker

• Interpersoonlijk conflict – spanning tussen twee personen

• Intragroepsconflict – conflict binnen één team of afdeling

• Intergroepsconflict – spanning tussen verschillende teams

Om conflicten goed aan te pakken, moeten leidinggevenden eerst begrijpen waar de spanning vandaan komt. Soms is er een probleem in de werkorganisatie. Soms speelt een botsing tussen persoonlijkheden of stijlen. Sterke, extraverte persoonlijkheden nemen sneller het voortouw, terwijl anderen zich minder voelen gehoord.

De beste manier om conflicten te beheren, is ze zo veel mogelijk te voorkomen. Dat betekent:

• teams samenstellen op basis van evenwicht

• rekening houden met persoonlijkheden naast competenties

• verwachtingen realistisch houden

• rollen en besluitvorming duidelijk afbakenen

Teams waarin de verschillen te groot zijn, lopen een groter risico op spanningen die in een evenwichtiger groep nooit zouden ontstaan.

De rol van de teamleider

In elk team is er iemand die het voortouw neemt: een leidinggevende, een projectverantwoordelijke, of soms een natuurlijke leider die spontaan naar voren komt. Dat leiderschap moet gedragen worden door ervaring, geloofwaardigheid en een vanzelfsprekende uitstraling. Om dat te laten werken binnen een team, moet er een breed vertrouwen zijn. Dat vraagt van de hiërarchie een goed inzicht in wie samenwerkt, welke dynamieken bestaan en wie een positief effect heeft op de teamcohesie.

Een goede leider bewaakt de dagelijkse werking, maar ondersteunt tegelijk de sociale dynamiek van het team. Hij of zij draagt bij aan een cultuur waarin samenwerking, vertrouwen en openheid centraal staan.

Concreet betekent dit:

• het dagelijks én langdurig opvolgen van projecten, waarbij de leider het vaste aanspreekpunt blijft voor correcte informatie

• het opbouwen van vertrouwen, door actief te luisteren en informatie transparant te delen

• het zichtbaar opnemen van problemen, en medewerkers helpen om obstakels op te lossen

• het nauwlettend volgen van de voortgang, door aanwezig te zijn en gebruik te maken van samenwerkingstools die twijfel, knelpunten en vooruitgang zichtbaar maken

Een leider creëert zo het ritme en de veiligheid waarin teamcohesie kan groeien.  

Gedeelde waarden

Sterke teamcohesie ontstaat ook wanneer medewerkers zich herkennen in dezelfde waarden. Die gedeelde basis geeft richting en zorgt ervoor dat mensen zich verbonden voelen met het team én met de organisatie. Voor nieuwe generaties spelen thema’s zoals inclusie, maatschappelijke relevantie en innovatieve kracht daarbij vaak een grote rol.

De link tussen cohesie en waarden is onlosmakelijk. Maar waarden mogen geen modetrend zijn. Ze moeten passen bij de strategie van de organisatie en aansluiten bij wat de medewerkers belangrijk vinden. Daarom begint cohesie al bij het rekruteringsproces: talent aantrekken dat zich herkent in dezelfde overtuigingen en ambities. Wanneer waarden echt gedeeld en beleefd worden, vormen ze de voedingsbodem waar een hechte teamdynamiek op groeit.

5 tips en tools om cohesie snel te versterken

Organiseer teambuilding die echt werkt

Teambuilding is een bewezen manier om de cohesie te versterken. Door even uit de klassieke werkomgeving te stappen, ontstaan andere gesprekken, nieuwe verbindingen en meer samenwerking.

Populaire formats zijn onder meer:

• Creatieve workshops, zoals het samen maken van een grote mural. Zo ontstaat creativiteit en werkt iedereen aan een gemeenschappelijk doel.

• Sportieve teambuildings, zoals klimmen of volleybal. Sport creëert spontaan teamgevoel, stimuleert samenwerking en blijft tegelijk laagdrempelig en plezierig.

Dergelijke momenten versterken het groepsgevoel, bouwen vertrouwen op en helpen medewerkers elkaar beter leren kennen in een positieve context

Gebruik de juiste communicatie- en samenwerkingstools

Goede tools helpen teams efficiënter werken én beter afstemmen. Ze maken taken, verwachtingen en interacties duidelijker, wat de samenwerking alleen maar versterkt.

Deze tools ondersteunen niet alleen de interactie tussen medewerkers, maar ook het taakbeheer en de verdeling van verantwoordelijkheden. Zo ontstaat een meer vloeiende, transparante samenwerking.

Mettre en place un programme de reconnaissance 

La reconnaissance joue un rôle fondamental dans la motivation et l’implication des membres de l’équipe. En instaurant un programme de reconnaissance, vous pouvez valoriser les efforts individuels et collectifs tout en renforçant les liens entre collègues. Pour cela, il est important de célébrer les réussites d’équipe, que ce soit lors de réunions ou d’événements dédiés, afin de reconnaître et récompenser les accomplissements collectifs. En parallèle, récompenser les performances individuelles, par des primes, des cadeaux ou des certificats, permet de valoriser les efforts exceptionnels. Cette approche contribue à créer un sentiment de fierté collective, incitant chaque membre à s’investir pleinement. 

Favoriser des moments de socialisation et conviviaux 

Le développement de la cohésion passe également par des moments de détente et de partage en dehors des tâches quotidiennes. Organiser des événements réguliers tels que des déjeuners ou des afterworks permet de mieux connecter les membres de l’équipe. Parmi les idées à mettre en place : 

• Afterworks et déjeuners d'équipe : Ces moments informels créent un espace pour des échanges plus personnels.
• Journées à thème ou activités ludiques : Une murder party, par exemple, permet à chacun de se détendre et de collaborer de manière amusante.
• Sorties d'entreprise : Des week-ends en extérieur ou des journées de randonnée permettent de renforcer les liens dans un cadre détendu. 

Ces activités sociales renforcent la complicité entre collègues et favorisent une meilleure ambiance de travail au quotidien. 

Een programma voor erkenning opzetten

Erkenning speelt een grote rol in de motivatie en betrokkenheid van medewerkers. Een goed uitgewerkt erkenningsprogramma waardeert zowel individuele inspanningen als collectieve prestaties, en versterkt tegelijk de band binnen het team. Het helpt wanneer teamprestaties zichtbaar gevierd worden, bijvoorbeeld tijdens vergaderingen of kleine vieringsmomenten. Zo worden gezamenlijke successen benoemd en erkend.

Daarnaast kan ook individuele waardering (via een kleine attentie, een certificaat of een symbolische beloning) medewerkers extra motiveren. Zulke initiatieven creëren trots, versterken het gevoel van waardering en zetten medewerkers ertoe aan zich verder in te zetten voor het team.

Zorg voor sociale en informele momenten

Cohesie groeit niet alleen tijdens het werk, maar ook in momenten van ontspanning en ontmoeting. Regelmatige informele activiteiten helpen collega’s elkaar beter leren kennen en creëren een warme werksfeer.

Mogelijke ideeën:

• Afterworks en teamlunches: informele momenten die ruimte geven voor persoonlijke gesprekken.

• Themadagen of ludieke activiteiten: zoals een murder mystery, die samenwerking speels en ontspannen maken.

• Bedrijfsevents of uitstappen: wandelingen, weekends of activiteiten in groep versterken de onderlinge band in een ontspannen omgeving.

Dergelijke sociale momenten maken de werkdag aangenamer en bevorderen op een natuurlijke manier de teamcohesie.

Een ontspanningsruimte creëren

Een eenvoudige maar doeltreffende manier om cohesie te versterken, is het voorzien van een toegankelijke ontspanningsruimte op de werkvloer. Het hoeft niet ingewikkeld te zijn: enkele comfortabele zetels, een koffiemachine en eventueel een spel zoals tafelvoetbal of bordspellen volstaan.

Deze plek wordt een laagdrempelige ontmoetingszone waar medewerkers elkaar spreken buiten de werkcontext. Dat stimuleert spontanere gesprekken en zorgt voor een warmere, meer verbonden teamsfeer.